Het Recept voor een BurnOut

“Wat ben jij vrolijk en straal je een hoop energie uit!” Dit jaar is het 5e jaar dat ik vier dat ik weer volop energie voel én kan uitstralen, sinds mijn eigen burn-out.

24 jaar en Burn-out

Op mijn 24e was ik helemaal op, uitgeput, burn-out.. en stopte ik uiteindelijk voor een jaar met alle verplichtingen. Op dat moment durfde ik vaak niet meer mijn bed uit te stappen, kon ik vrijwel niets meer onthouden, had ik de heftigste migraines en vroeg ik mij oprecht af of ik ooit nog energie in mijn lichaam kon voelen. Hoe tegenstrijdig dit misschien klinkt: dit was uiteindelijk de beste ervaring die mij ooit is gegeven. Op dit moment leef ik mijn leven op zo’n manier dat ik niet meer hoef te rennen.

Wanneer weet je of je burn-out bent?

Vragen die ik vaak krijg vanuit mijn omgeving zijn: “Wanneer weet je of je burn-out bent?” “Hoe lang duurt dit?” “Heb je tips voor mij?” Ik geloof dat alle antwoorden bij jezelf te vinden zijn. De afgelopen jaren heb ik hier nog meer over geleerd dankzij de opleiding in Systemisch Werk bij het Bert Hellinger Instituut. Graag deel ik een aantal inzichten met je die je kunnen helpen in jouw eigen proces.

Systemisch kijken, wat is dat?

De ‘systemische manier van kijken’ gaat ervan uit dat jij en ik deel uit maken van allerlei systemen. Denk aan je familiesysteem, het systeem van je werk, in je woonplaats, vriendengroep, van Nederland etc. Elk systeem heeft zo zijn eigen ‘ongeschreven regels’. Bijvoorbeeld een organisatie waarbij je vanaf het eerste moment dat je binnenkomt aanvoelt wat er wel en niet mag. Maar ook bij iemand thuis, waar je gelijk weet dat je je schoenen uit moet trekken, nog voordat je dat wordt verteld.

Vind jouw eigen plek

Volgens deze stroming heb je binnen elk systeem een eigen plek. Bij je familie systeem heb je de plek voor de ouders en daaronder de plek van de kinderen. Het oudste kind heeft in een familiesysteem de eerste plek, het tweede kind de volgende etc. Dit gaat niet over dat je meer of minder waard bent, maar puur over de systemische plekken.

Je kan van jouw plek afgaan doordat je als kind bijvoorbeeld voor je ouders of broers/zussen gaat zorgen. Of de plek van (een van je) ouders inneemt. Al deze ervaringen leren je veel kwaliteiten. Vaak zie je dat mensen die als kind een plek naast hun ouders hebben ingenomen, binnen het werkleven ook gemakkelijk communiceren met leidinggevenden. Of mensen die gewend zijn te zorgen, ook op andere momenten in hun leven zorg dragen voor anderen. Aan de andere kant kunnen die ervaringen je ook iets kosten. Ik vind het zelf heel interessant om mij gewaar te worden van mijn eigen patronen en plekken die ik inneem, zonder daarover te oordelen.

3 ingrediënten voor een burn-out

Graag deel ik 3 situaties die wij hebben besproken van mensen met burn-outs. Hierbij is het belangrijk om te weten dat systemisch kijken niet oordeelt. Dit gaat er vanuit dat Alles en Iedereen erbij hoort in een systeem. Soms word je onbewust ‘in dienst genomen’ om iets of iemand in beeld te brengen. De volgende drie situaties kijken vanuit een familiesysteem:

  1. Je doet je best om de droom van een ander waar te maken: Het zou kunnen zijn dat een van je ouders, of opa’s/oma’s altijd een droom had om bijvoorbeeld ondernemer te worden maar dit hen niet is gelukt. Onbewust ben je hun droom aan het waarmaken, en heb je daarbij (te)veel op je schouders genomen. Je bent als het ware van jouw plek weggegaan en opgestegen naar hun plek.
  2. Je probeert onbewust iemand in beeld te brengen: Soms komt het voor dat er een miskraam is geweest, of kinderen in het gezin die het niet gered hebben. Het zou zo kunnen zijn dat je voor hen hard aan het werk bent en hen op deze manier in beeld aan het brengen bent. Dit gebeurt vaak onbewust.
  3. Principes in je familie geven je onbewust veel druk: Een ander voorbeeld dat mij erg intrigeert gaat over ‘systeem zinnen’. Oftewel boodschappen/overtuigingen die leidend kunnen zijn voor een gezin. Een voorbeeld hiervan is dat iemand zegt dat in zijn familie geldt: “Familie de Koning geeft nooit op!” Een ander voorbeeld: “Wij zeggen nooit nee en pakken alles aan!” Weer een ander voorbeeld “Familie zorgt altijd voor elkaar.” Dit soort principes maar ook situaties kunnen heel sterk verweven zijn in jouw leven en soms (onbewust) ervoor zorgen dat je veel op je schouders neemt.

Kortom: Bij de drie bovenstaande situaties draag je veel mee, meer dan van jouw plek is. Dat is een recept voor een burn-out.

Een mooie vraag die je jezelf, zonder oordeel kunt stellen:

“Aan wie of wat blijf je trouw als je zo hard werkt?”

Het kan veel inzichten geven, als je al veel hebt geprobeerd, om ook systemisch te kijken naar jouw situatie als je je overspannen voelt of een burn-out hebt. Je krijgt inzicht in jouw thema’s die spelen op een ander niveau. Vervolgens kan je een nieuwe manier vinden om hiermee om te gaan.

Ik sluit graag af met een mooie quote uit een favoriet boek van mij:

“De beloning van verantwoordelijkheid nemen voor je eigen leven is, dat je minder wordt geleefd, en jouw eigen leven leeft”. – Els van Steijn, de Fontein –

*Deze blog is op Linkedin verschenen in 2018, geschreven door Marlinde van Hedel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *